Jonge mantelzorgers. Kinderen die meer doen dan je denkt.
Thuiswonende kinderen en jongeren die opgroeien in een gezin waar iemand ziek of beperkt is, zijn vaak onzichtbare mantelzorgers. Zij verdienen aandacht, en hun gezin ook.
Wie zijn jonge mantelzorgers?
Jonge mantelzorgers zijn thuiswonende kinderen en jongeren tot ongeveer 24 jaar die samenwonen met een ziek of beperkt gezinslid. Dat kan een ouder zijn, maar ook een broer, zus, opa of oma. Er kan sprake zijn van een lichamelijke ziekte of handicap, een psychische ziekte of verslavingsproblematiek. Voor hen is zorgen vaak de gewoonste zaak van de wereld. Met hun grote aanpassingsvermogen spelen ze flexibel in op elke nieuwe situatie. Ze dragen hun steentje bij, meestal met plezier, maar het kan ook een emotionele en praktische belasting zijn die ze zelf niet altijd herkennen.
Praktische taken overnemen
Boodschappen doen, koken, schoonmaken.
Emotionele steun bieden
Luisteren, troosten, aanwezig zijn.
Toezicht houden
Opletten op een ziek familielid terwijl ouders werken.
Als ouder: hoe help je je kind?
Als iemand in het gezin ziek of beperkt is, heeft dat impact op het hele gezin, ook op de kinderen die zelf niet ziek zijn. Je wilt ze het liefst sparen, maar dat lukt lang niet altijd. Wat wél helpt is aandacht voor hun emoties en een open gesprek. Jonge mantelzorgers kunnen allerlei emoties ervaren: verdriet, angst, schuldgevoel, eenzaamheid, boosheid, schaamte en machteloosheid. Maar ook hoop en blijdschap. Het is belangrijk dat kinderen leren dat al die emoties er mogen zijn.
Voor leerkrachten en schoolbegeleiders
Jonge mantelzorgers zijn vaak onzichtbaar op school. Ze praten er niet over, vragen geen aandacht en presteren soms minder zonder dat iemand weet waarom. Als leerkracht of begeleider kun je een groot verschil maken.
Signalen om op te letten
Wat je kunt doen
Voor zorgprofessionals en welzijnswerkers
Als professional werk je met gezinnen waar zorg een grote rol speelt. Jonge mantelzorgers zijn daarin vaak onzichtbaar. Ze worden niet gevraagd, niet betrokken en niet gehoord. Terwijl zij wél een grote rol spelen in de thuissituatie. Systeemgericht werken betekent ook: oog hebben voor de kinderen in het gezin. Wat dragen zij bij? Wat hebben zij nodig? En hoe zorg je dat hun rol niet te zwaar wordt?
Vraag altijd naar kinderen in het gezin
Ook als zij niet de zorgvrager zijn.
Betrek ze op een leeftijdsgerichte manier
Bij gesprekken over de thuissituatie.
Verwijs door
Als de belasting te groot wordt.
Centrum Familiezorg staat naast het hele gezin.
In een zorgsituatie is iedereen betrokken, ook de jongste gezinsleden. Wij kijken naar het hele systeem en helpen gezinnen om de zorg samen te dragen, op een manier die voor iedereen vol te houden is.
Meer informatie over jonge mantelzorgers
Bron: Steunpunt Mantelzorg Zuid · MantelzorgNL